SCR

این قطعه (silicon controlled rectifiers) به عنوان کلید به کار میرود. کلیدی که حرکت مکانیکی ندارد درنتیجه عمر آن طولانی تر است.

تریستور دارای سه پایه به نامهای (آندa) (کاتدk) و (گیتg) میباشد.

پایه های آند و کاتد در واقع دو سر یک کلید هستند و پایه ی گیت هم نقش شستی کلید را دارد که با زدن آن جریان الکتریکی قطع و وصل می شود.

تریستور فقط از یک سو میتواند جریان الکتریکی را هدایت کند. یعنی آند همیشه باید به طرف مثبت وکاتد به طرف منفی باشد.

باید به این نکته توجه کرد که اگر تریستور در ولتاژ AC به کار برده شود فقط نیم سیکل را عبور میدهد.

تریستور

تریستور در جریان DC:

این قطعه در واقع کلیدی است که فقط در جریان DC دقیقآ مثل کلید معمولی عمل میکند و در جریان های AC مثل کلید معمولی عمل نمیکند.

ما در ایجا تریستور را در جریان DC در نظر میگیریم.

برای روشن کردن تریستور (بسته شدن کلید) باید پایه ی گیت را حداقل یک لحظه مثبت کنیم. برای این کار میتوانیم یک پالس مثبت به پایه ی گیت بدهیم.

اگر پایه ی گیت را با یک مقا ومت یک لحظه به پایه ی آند وصل کنیم تریستور مثل کلید بسته عمل میکند (روشن می شود) و بعد از جدا کردن پایه ی گیت از مقا ومتی که طرف دیگر آن به آند خورده بود تریستور همچنان روشن خواهد ماند.

خاموش کردن تریستور:

اگر پایه ی گیت منفی شود تریستور خاموش می شود. برای این کار میتوانیم یک پالس منفی به آن بدهیم. اگر پایه ی گیت را با یک مقا ومت به پایه ی کاتد وصل کنیم تریستور خاموش خواهد شد. در ضمن تریستور حداقل جریانی دارد و اگر جریان از آن حداقل کمتر شود آنگاه نیز تریستور خاموش میشود.

پس اگر تریستور را با دادن پالس مثبت به گیت آن روشن کردیم و سپس پایه ی گیت را جدا کردیم (به هیچ جا وصل نبود) تا زمانی که گیت را منفی نکردیم یا جریان عبوری از تریستور (آند_ کاتد تریستور) از حداقل کمتر نشده تریستور خاموش نمیشود.

انواع تریستور:

۱)تریستورهای با کموتاسیون خط

۲)تریستورهای خاموش شونده از طریق گیتGTO

۳)تریستورهای هدایت معکوسTRC

۴)تریستورهای با القای استاتیکSITH

۵)تریستورهای کمک گیرنده از گیت برای خاموشی GATT

۶)یکسو کننده های کنترل شونده سیلیکونی فعال شونده با نورLASCR

۷)تریستور های کنترل شوند MCT,MOS

۸)تریستورهای با کموتاسیون اجباری

تریستورها با کموتاسیون خط یا طبیعی با محدوده ی کاری تا ۳۵۰۰ آمپر,۶۰۰۰ ولت یافت می شوند. زمان خاموشی تریستورهای ممانعت کننده ی معکوس سرعت بالا به مقدار قابل توجهی بهبود یافته است.تریستورهای ۲۰۰۰ آمپر ,۱۲۰۰ ولت با زمان های ۱۰ تا ۲۰ میکرو ثانیه در دسترس هستند.زمان خاموشی برابر با بازه ی زمانی میان لحظه ای که جریان بعد از قطع مدار ولتاژ به صفر می رسد تا لحظه ای که تریستور توانایی تحمل ولتاژ معینی را بدون روشن شدن دارد تعریف می شود. تریستورهای هدایت معکوس و تریستورهای کمک گیرنده از گیت برای خاموشی به فراوانی در کاربردهای با سرعت کلید زنی بالا خصوصا در مسیر یابی یافت می شوند.

تریستور هدایت معکوس تریستوری است که با یک دیود معکوس موازی شده است.محدوده ی کاری تریستورهای هدایت معکوس ۲۵۰۰ ولت,۱۰۰۰آمپر( و ۴۰۰ آمپر در هدایت معکوس) با زمان کلید زنی ۴۰ میکروثانیه می باشد.محدوده ی کاری تریستورهای کمک گیرنده از گیت برای خاموشی ۱۲۰۰ ولت,۴۰۰ آمپر با سرعت کلید زنی ۸ میکروثانیه می باشد.یکسو کننده های کنترل شونده سیلیکونی فعال شونده با نورLASCR که محدوده ی کاری آن ها در حدود ۶۰۰۰ ولت,۱۵۰۰ آمپر با سرعت کلید زنی بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میکروثانیه می باشد.برای سیستم های قدرت ولتاژ بالا خصوصا در HVDC مناسب می باشند.در کاربردهای ac توان پایینترایاک ها بصورت گسترده ای در تمامی انواع کنترل کننده های دما، کنترل کننده های نور، کنترل های موتور و کلید ac بکار می روند. مشخصه ی ترایاک ها مشابه دو تریستور می باشد که بصورت معکوس موازی شده باشند و فقط یک سر گیت داشته باشند.جریان گذرنده از ترایاک را می توان کنترل کرد.

GTO ها و SITH ها تریستورهای خاموش شونده ی خود به خود هستند.این تریستورها با اعمال یک پالس کوتاه مثبت به گیت روشن و با اعمال یک پالس کوتاه منفی به گیت خاموش می شوند.این تریستورها به مدار کموتاسیون نیاز ندارند.GTO ها برای کموتاسیون اجباری مبدلهای بسیار مناسب هستند و محدوده ی کاری آن ها ۴۰۰۰ ولت,۳۰۰۰ آمپر می باشد.

هشدار:

۱- هیچگاه نباید ولتاژی که تریستور در آن کار میکند بیش از ولتاژ تعریف شده ی( آند- کاتد) باشد.

۲- نباید بیش از جریان تعریف شده ی تریستور از آن جریان عبور داد.

۳- جریان گیت نباید از حد مجاز بیشتر شود.

منبع:wikirobot.ir

یوسف رجبی

یوسف-مهندسی کنترل صنعتی,برنامه نویس و بنیان گذار الکترومارکت طراح و برنامه نویس سیستم های مبتنی بر اتوماسیون صنعتی.طراح پروژه های انرژی سیوینگ بر پایه تکنیک های نوین, حرفه ای در برنامه نویسی اتوکد,ای پلن و طراحی وب سایت

بستن